การดูแลวัวชนให้มีสุขภาพแข็งแรงและพร้อมสู้ ต้องอาศัยการฝึกซ้อมและการพักผ่อนที่เหมาะสมในแต่ละช่วงเวลา เพื่อให้ร่างกายและกล้ามเนื้อของวัวอยู่ในสภาพสมบูรณ์ที่สุด ตารางต่อไปนี้เป็นแนวทางการดูแลวัวชนตลอดหนึ่งวัน
🕕 06.00 – 08.00 น. : เดินออกกำลังกายประจำวัน
เริ่มต้นวันด้วยการพาวัวออกเดินออกกำลังกาย ระยะทางประมาณ 8–10 กิโลเมตร อาจสลับให้วิ่งเหยาะ ๆ บ้างแต่ไม่ควรเกิน 400 เมตรต่อครั้ง
ก่อนออกจากคอก ควรใช้ผ้าชุบน้ำหมาด ๆ เช็ดตัววัว เพื่อวอร์มอัปกล้ามเนื้อให้พร้อมเคลื่อนไหว
การออกกำลังกายควรทำ สัปดาห์ละ 6 วัน เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรงและไม่อ่อนล้าเกินไป
🕗 08.00 – 08.30 น. : แทงดินและคลายเครียด
หลังเดินเสร็จ ให้พาวัวไป แทงดิน เพื่อบริหารกล้ามเนื้อลำคอ จากนั้นให้ไป เคลียคลอกกับวัวตัวเมีย เพื่อช่วยคลายเครียดและกระตุ้นความคึกคะนองของวัว
🕣 08.30 – 09.30 น. : ให้น้ำตาลอ้อยและหญ้า
ผูกวัวไว้ที่หลัก แล้วกรอกน้ำตาลอ้อยผสมน้ำในอัตราส่วน
น้ำตาลอ้อย 2 ช้อนโต๊ะ ต่อ น้ำ 1 กระบอก
ตามด้วยน้ำเปล่าอีก 6 กระบอก
จากนั้นนำหญ้าใส่ลังให้วัวกินจนถึงเวลา 10.00 น.
ถือเป็นช่วง “วอร์มดาวน์” เพื่อผ่อนคลายหลังการออกกำลังกาย
🕙 10.00 – 10.30 น. : อาบน้ำและทำความสะอาด
เริ่มจากการล้างหน้า ล้างตา แล้วฉีดน้ำบริเวณท้องและลูกอัณฑะ ก่อนล้างทั่วตัวโดยใช้แปรงถูเบา ๆ เพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อ
เสร็จแล้วเช็ดตัวให้แห้ง หากอากาศชื้นหรือฝนตก ควร ทาขมิ้นและกรอกยาเขียวใหญ่ เป็นครั้งคราว เพื่อป้องกันหวัด
ขั้นตอนนี้ใช้เวลาประมาณ 30–40 นาทีต่อวัวหนึ่งตัว
🕥 10.30 – 14.00 น. : ฝึกความอดทนกลางแดด
นำวัวไปผูกไว้กลางแดดประมาณ 3–4 ชั่วโมง เพื่อฝึกความทนทานของร่างกาย และช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้นตามธรรมชาติ
🕑 14.00 – 16.00 น. : พักผ่อนและดื่มน้ำ
หลังตากแดดเสร็จ ให้นำวัวเข้าร่ม ให้ดื่มน้ำมาก ๆ หากดื่มน้ำน้อยให้ กรอกน้ำรวมครั้งละ 15–20 ลิตร
ใช้ผ้าชุบน้ำหมาด ๆ เช็ดตัว แล้วให้วัวกินหญ้าและพักผ่อนให้เพียงพอ
🕓 16.00 – 17.00 น. : เดินผ่อนคลาย
พาวัวออกเดินเล่นเบา ๆ พอให้เหงื่อซึม ระยะทางไป–กลับไม่เกิน 3 กิโลเมตร
จากนั้นให้ แทงดินและดมตัวเมีย เพื่อกระตุ้นความพร้อมของกล้ามเนื้อและอารมณ์
🕔 17.00 – 18.00 น. : พักและกินหญ้า
ให้วัวได้พักอิริยาบถ หรือปล่อยให้ กัดกินหญ้าเองตามทุ่งนา เพื่อเป็นการผ่อนคลายตามธรรมชาติ
🕕 18.00 – 19.00 น. : กินหญ้ามื้อเย็น
ให้อาหารและหญ้าอย่างเต็มที่ เพื่อฟื้นพลังงานจากกิจกรรมตลอดวัน แล้วปล่อยให้พักผ่อนตามอัธยาศัย
🌙 19.00 – 21.00 น. : ตากน้ำค้างและผิงไฟ
ช่วงนี้ให้วัว ตากน้ำค้าง พร้อม ก่อไฟผิง ใกล้ ๆ เพื่อสร้างความอบอุ่น
ควรใช้ถ่านที่เผาแล้ว ไม่ควรใช้ไม้สดหรือไม้ควันที่หนาแน่น เพราะอาจปล่อยสารพิษและทำให้วัวขาดออกซิเจน
🌌 21.00 – 06.00 น. (วันใหม่) : พักผ่อนยามค่ำ
ให้วัวนอนหลับในมุ้ง มีหญ้าใส่ลังไว้กินตลอดคืน เพื่อให้พักผ่อนได้เต็มที่ เตรียมพร้อมสำหรับกิจวัตรของวันถัดไป
🐃 สรุปแนวทาง
การดูแลวัวชนอย่างถูกวิธี คือการผสมผสานระหว่าง
การออกกำลังกายสม่ำเสมอ – การพักผ่อนเพียงพอ – และการดูแลสุขภาพโดยรวม
เมื่อวัวได้รับการฝึกและดูแลตามตารางนี้อย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรง ทนทาน มีสมาธิ และพร้อมสำหรับการชนทุกสนาม
